Një valë e re përplasjesh mafioze në Serbi ka ridimensionuar çështjen e lidhjeve midis Partisë Progresive Serbe (SNS) dhe krimit të organizuar. Vrasja e Sasha Vukoviq Boske nga Aleksandar Neshoviq – Baja në restorantin “27” në Senjak vuri në qendër të vëmendjes praninë e Veselin Miliqit, kreut të Departamentit të Policisë së Beogradit, në vendngjarje me dy figura të njohura kriminale.

Stevan Dojçinoviq, kryeredaktor i portalit investigativ KRIK, thekson se fakti që një shef policie është i lidhur me krimin është i njohur dhe i vërtetuar. Sipas tij, shteti serb, i kontrolluar nga SNS, është drejtpërdrejt i ndërthurur me krimin e organizuar. Shteti ndryshon aleanca me grupet kriminale sipas rrethanave, duke nxitur përballje të përgjakshme, ku gjatë dekadës së fundit janë vrarë mbi njëqind persona në likuidime mafioze.

Akuzat për lidhje midis elitës politike dhe krimit të organizuar gjatë dhjetë viteve të fundit janë mbështetur nga prova gjyqësore, dëshmi, komunikime të deshifruara nga aplikacioni Sky dhe hetime gazetareske. Gazetari Branko Çeçen shprehet se kjo marrëdhënie ka filluar që në nisjen e sundimit të Aleksandar Vuçiqit, me figura kriminale si Zvonko Veselinoviq dhe Milan Radoiçiq që marrin punë nga shteti.

Veljko Belivuk, lideri i dyshuar i një prej grupeve kriminale, ka deklaruar në gjyq se mund të tregonte gjithçka për marrëdhënien e grupit të tij me Presidentin Vuçiq, ish-Ministrin e Brendshëm Aleksandar Vulin dhe zyrtarë të tjerë. Mesazhet e Belivuk nga viti 2016 zbulojnë një zinxhir komandues, që përfshin Nenad Vuçkoviq Vuçko nga xhandarmëria dhe Dijana Hrkaloviq, numri dy i policisë, të lidhur drejtpërdrejt me ministrin e Brendshëm dhe Presidentin. Një regjistrim audio i vitit 2023 tregon Vuçkoviqin duke udhëhequr një takim kriminal, ku mburret se ka nën kontroll të gjithë forcën policore.

Kjo marrëdhënie është e dobishme për të dyja palët: shteti ofron mbrojtje, ndërsa grupet kriminale kryejnë detyra, si sulmet ndaj demonstruesve gjatë protestave ose kontrollin e tribunave në stadiume për të shmangur thirrjet kundër Vuçiqit. Motivi kryesor janë përfitimet financiare, ku zyrtarë të shtetit marrin pjesë nga të ardhurat kriminale.

Rasti i Jovanjicës, një prej plantacioneve më të mëdha të marihuanës në Evropë, ilustron përfshirjen e vetë shtetit në shpërndarjen e drogës. Pronari, Predrag Koluvija, kishte lidhje të ngushta me zyrtarë të lartë shtetërorë dhe agjencitë e sigurisë.

Pavarësisht provave dhe hetimeve, asnjë nga rastet madhore të krimit të organizuar nuk ka çuar në përgjegjësi politike. Prokuroria përdor të dhënat nga Sky për të ndjekur kriminelët, por shmang politikanët. Qeveria mohon akuzat, duke pretenduar se lufton krimin e organizuar. Megjithatë, presioni politik po rritet dhe mbështetja për Vuçiqin po gërryhet, madje edhe mes votuesve të partisë në pushtet, duke e vënë para zgjedhjeve të pasigurta.