Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, dhe sekretari i përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, bënë thirrje për rritjen e rolit evropian në Aleancën Veri-Atlantike. Këto deklarata, dhënë të martën para samitit të NATO-s në Ankara, theksuan nevojën për të ulur varësinë ushtarake nga Shtetet e Bashkuara.
Von der Leyen theksoi rëndësinë e bashkëpunimit të ngushtë ndërmjet Bashkimit Evropian dhe NATO-s. Ajo e cilësoi ndërveprimin si thelbësor për forcimin e sigurisë kolektive.
Rutte argumentoi se NATO dhe BE kanë role të qarta dhe plotësuese. NATO merret me strukturën komanduese, aftësitë dhe standardet ushtarake. BE mbulon industrinë e mbrojtjes, investimet dhe rregullimin. Ai shtoi se Evropa nuk mund të vazhdojë të mbështetet tek SHBA si në të kaluarën. "Na duhet një Evropë shumë më e fortë brenda një NATO-je më të fortë," deklaroi Rutte.
Samiti zhvillohet në një kohë tensionesh midis Evropës dhe SHBA-së, pas sulmit amerikan ndaj Iranit dhe reduktimit të pranisë ushtarake amerikane në kontinent. Në këtë kontekst, vendet evropiane po rrisin investimet në mbrojtje dhe forcojnë kapacitetet ushtarake.
Ritmi i investimeve mbetet i pabarabartë. Polonia, shtetet baltike dhe nordike kanë rritur ndjeshëm shpenzimet ushtarake drejt objektivit prej 5% të PBB-së. Megjithatë, vende si Spanja, Belgjika, Luksemburgu dhe Republika Çeke mbeten prapa.
Von der Leyen prezantoi planet e Komisionit Evropian për të forcuar industrinë evropiane të mbrojtjes. Kjo përfshin 150 miliardë euro nga programi i kredisë SAFE dhe 135 miliardë euro të planifikuara në buxhetin e ardhshëm të BE-së.
Rutte paralajmëroi gjithashtu se NATO duhet të rrisë ndjeshëm kapacitetet industriale të mbrojtjes. Kjo do t'i mundësonte Aleancës t'i përgjigjet ritmit të prodhimit ushtarak të Rusisë. Ai theksoi se Evropa, Kanadaja dhe SHBA-ja duhet të intensifikojnë prodhimin për nevojat e sigurisë.