Maqedonia e Veriut shpesh promovohet si model shteti multietnik, një vlerë e përfshirë në kushtetutë dhe e theksuar në fjalimet zyrtare. Megjithatë, barazia e qytetarëve në jetën e përditshme nuk reflektohet gjithmonë në institucione, konkurse punësimi apo mundësi avancimi.
Një vëzhgim i drejtpërdrejtë në Shtetet e Bashkuara të Amerikës nxjerr në pah një realitet tjetër. Në administratën amerikane, universitete, kompani private dhe institucione publike, punonjësit vijnë nga prejardhje të ndryshme etnike, por shquhen si qytetarë amerikanë dhe profesionistë. Theksi vihet te rezultatet dhe performanca, jo te mbiemri, gjuha amtare apo origjina etnike. Kjo filozofi, e thjeshtëzuar si “Just do it”, fokusohet te profesionalizmi dhe përgjegjësia.
Amerika, pavarësisht sfidave historike si pabarazitë racore, ka themeluar parimin se konkurrueshmëria dhe profesionalizmi janë vlera themelore. Këto shpesh mbizotërojnë mbi prejardhjen etnike, duke ndërtuar një shoqëri më të fortë dhe meritokratike.
Në Maqedoninë e Veriut, shumë qytetarë jo-shumicë ndihen se përkatësia etnike ndikon ende te mundësitë për punësim dhe avancim. Ata përjetojnë një nevojë për të dëshmuar më shumë, pavarësisht se kanë të njëjtën pasaportë dhe kontribuojnë për të njëjtin shtet. Kjo krijon një ndjenjë pabarazie dhe mungesë besimi te institucionet.
Multietniciteti duhet të jetë drejtësi dhe mundësi për të gjithë, ku zgjedhja bëhet mbi bazën e aftësisë dhe kompetencës, jo të etnisë. Një shtet fuqizohet kur vlerëson individët sipas dijes, ndershmërisë dhe punës, duke shumëzuar talentin dhe jo duke numëruar etnitë. Pasaporta duhet të simbolizojë barazi qytetare të vërtetë, duke e transformuar multietnicitetin nga koncept kushtetues në realitet të përditshëm.