Demokracia deliberative, e njohur edhe si konsultative, përfaqëson një qasje drejt qeverisjes që favorizon pjesëmarrjen masive të qytetarëve në diskutimet publike. Kjo formë demokracie fokusohet te dialogu dhe ndërtimi i konsensusit për të mirën publike, duke u distancuar nga vendimmarrja e bazuar thjesht në shumicën numerike të votave.
Ajo është objekt kërkimi për dekada dhe ofron një vizion të ri të demokracisë në epokën digjitale, duke promovuar qytetarinë aktive. Don Tapscott argumenton se ndërsa kapitalizmi industrial solli demokracinë përfaqësuese me një mandat të dobët publik, epoka digjitale mundëson një demokraci të re të bazuar në shqyrtimin publik aktiv.
Figura të shquara si Jürgen Habermas, John Rawls dhe Seyla Benhabib kanë trajtuar këtë temë. Habermas e përshkruan demokracinë deliberative si pjesëmarrje masive në punët publike, duke kundërshtuar formën agregative të demokracisë, e cila mbështetet vetëm te forca e numrit të votave. Kjo formë, sipas tij, është e pamjaftueshme dhe madje e dëmshme, pasi vendimet nuk duhet të merren thjesht nga një shumicë, pa u konsideruar argumentet dhe cilësia e vendimit.
Në vend të votës, aktiviteti politik fokusohet te argumenti, dëgjimi i pikëpamjeve, peshimi i dëshmive dhe kërkimi i konsensusit. Demokracia deliberative kërkon qytetarë të informuar politikisht dhe me vetëdije të lartë, të gatshëm të luajnë një rol aktiv në vendimmarrje. Në këtë model, informacioni objektiv prevalon mbi emocionet, dhe synohet ndërtimi i një gjuhe të përbashkët përmes dialogut, në vend të konfrontimit polarizues.
Rrënjët e kësaj ideje gjenden në Greqinë Antike, përmes idealit të Aristotelit për deliberim në vendimet publike, ndërsa forma moderne e saj u shfaq në Shtetet e Bashkuara. Sipas Benhabib, deliberimi zhvillohet në dy sfera: atë zyrtare (legjislativi, gjyqësori) dhe atë jozyrtare (lëvizjet shoqërore, shoqatat qytetare).